گونه شغال Canis aureus

نام فارسی: شغال
نام علمی: Canis aureus
نام انگلیسی: Golden Jackal
نام‌های محلی: (بلوچی: تولَک) (ترکی و ترکمنی: چاقال) (کردی: چَغَل) (کرمانی: توره) (لری: چَغَل) (مازندرانی: شال)

جثه شغال شبیه گرگ ولی به مراتب کوچک‌تر از آن است. گوش‌ها، دست و پا و دو طرف بدن گندمگون، زیر بدن زرد زنجبیلی و یا تقریباً سفید است. (رنگ شغال‌های جنوب ایران روشن‌تر از شغال‌های نواحی شمال است). قسمت انتهایی دم گاهی بریده به نظر می‌رسد و رنگ آن تیره‌تر است. در موقع دویدن معمولاً دم را پایین و بین پاها نگه می‌دارد.

ویژگی‌های ظاهری گونه شغال

طول سر و بدن 75 تا 105 سانتی‌متر، طول دم 20 تا 26 سانتی‌متر، ارتفاع بدن 40 تا 50 سانتی‌متر و وزن 7 الی 15 کیلوگرم است. نر و ماده همشکل هستند. جثه متوسط و اندکی بزرگ‌تر از روباه معمولی است. پوزه‌ای باریک و گوش‌هایی بلند دارد. دم کوتاه، پرمو و معمولا سر آن سیاه است. رنگ پشت بدن و دم خاکستری مایل به قهوه‌ای با رگه‌های سیاه، پهلوها گندمگون و زیر بدن نخودی و سفید است. اطراف لب‌ها، چانه و گلو سفید است. مانند سایر سگ‌سانان پستانداری پنجه‌رو است. دارای 5 انگشت در پاهای جلو است که اولین انگشت داخلی بالاتر از بقیه قرار دارد. پاهای عقب 4 انگشت دارد.

ویژگی‌های زیستی گونه شغال

شغال به صورت انفرادی، جفت و گاهی گروهی زندگی می‌کند و پس از تاریک شدن هوا به صورت گروهی زوزه می‌کشند که صدایی شبیه جیغ‌زدن انسان ایجاد می‌کند. شغال‌هایی که در اطراف مناطق مسکونی زندگی می‌کنند عموماً شب‌گردند ولی در سایر مناطق ممکن است در طول روز نیز مشاهده شوند. معمولاً لانه مشخصی ندارند، گودال‌ها، سوراخ‌های طبیعی، شکاف سنگ‌ها و لانه متروکه سایر جانوران را برای ایجاد لانه و تولد نوزادان انتخاب می‌کند.
تغذیه شغال: شغال حیوان کم توقعی است و غذای خود را از منابع مختلفی تأمین می‌کند. همه چیزخوار است و اغلب اوقات از لاشه حیوانات، باقی‌مانده غذای طعمه‌خواران و زباله تغذیه می‌کند. گاهی هم پستانداران کوچک، پرندگان، خزندگان، و حشرات را شکار می‌کند، در مواقع کمیابی این منابع غذایی، کاملاً گیاه‌خوار می‌شود و از میوه تغذیه می‌کند. معمولاً شغال به حیوانات پیر و ناتوان و نیز نوزادان آنها حمله‌ور شده و با گاز گرفتن گردن یا گلو، آنها را از پای در می‌آورد.
تولید مثل شغال: جفت‌گیری در زمستان صورت می‌گیرد. در موقع جفت‌گیری نر و ماده بین 15 تا 20 دقیقه به هم قفل شده و قادر به جدایی از یکدیگر نیستند. دوره بارداری 63 روز به طول می‌انجامد و 3 الی 6 و گاهی تا 10 نوزاد با وزن تقریبی 200 الی 250 گرم به دنیا می‌آورد. نوزادان با چشم‌های بسته و موهای نرم به رنگ خاکستری تیره متولد می‌شوند. پس از 10 روز چشم‌های خود را باز کرده و تا 8 هفته از شیر مادر تغذیه می‌کنند سپس تغذیه با گوشت نیمه‌هضم شده‌ای که توسط والدین برگردانده و در اختیار آن‌ها گذاشته می‌شود، صورت می‌گیرد. از 2 ماهگی به بعد همراه والدین به شکار می‌روند. در 6 ماهگی مستقل می‌شوند و در 21 ماهگی بالغ می‌شوند.
طول عمر شغال: دشمن طبیعی شغال، گرگ و پلنگ است. در اسارت طول عمرشان 12 تا 16 سال است.