معرفی گونه گورکن (رودک) Meles meles

نام فارسی: گورکن (رودک)
نام علمی: Meles meles
نام انگلیسی: European Badger
نام‌های محلی: (ترکمنی: سَقار تُورسَق) (ترکی: پورسُوخ) (کردی: بَرخِه کَیفیَلِه، چاله‌که، کورزنگ، قارابشه، گورنه پشک) (لری: کَجل) (مازندرانی: سیاتَشی، گورشکو)

در گونه رودک یا گورکن جثه به اندازه یک سگ متوسط، دست و پا کوتاه، ناخن ها بسیار بلند، دم کوتاه و کلفت، رنگ پشت خاکستری، زیر شکم و پاها تیره‌تر است. بر روی سر نوارهای پهن سیاه و سفید دارد. نوار سیاه که از پوزه شروع می‌شود تا گوش‌ها ادامه داشته و چشم‌ها را می‌پوشاند، نوار سفید چسبیده به نوار سیاه است. در رودک استخوان فک پایین از جمجمه جدا نمی‌شود.

ویژگی‌های ظاهری گونه رودک

طول سر و بدن 56 تا 90 سانتی‌متر، طول دم 15 تا 20 سانتی‌متر، طول کف پای عقب 9 تا 11 سانتی‌متر، طول گوش 3 تا 5.5 سانتی‌متر، ارتفاع بدن 30 سانتی‌متر و وزن آن 10 تا 16 کيلوگرم است. جثه‌ای بزرگ و نيرومند، دم کوتاه و کلفت، پوزه باريک، گوش‌های کوچک ولی کاملا قابل مشاهده، گردن کوتاه و دست و پای کوتاه و کلفت دارد. کف پا از موهای نرم پوشيده شده است. ناخن‌های دست بسيار بلند است که برای کندن و حفر زمين مناسب است. بدن پوشیده از موهای خشن و به نسبت بلند به رنگ خاکستری و زير شکم و پاها سياه است. 2 نوار سياه رنگ در دو طرف صورت از گوش‌ها تا نوک پوزه و نوار پهن سفيد در وسط اين 2 نوار سياه از پشت سر تا بالای پوزه امتداد دارد.

ویژگی‌های زیستی گونه رودک

رودک یا گورکن معمولا در قالب گروه‌هايی متشکل از 4 تا 12 بالغ زندگی می‌کنند. تنها يک نر و يک ماده غالب بوده و معمولا فقط ماده غالب موفق به زادآوری می‌شود. مخفی‌زی و شب فعال بوده ولی ممکن است گاهی در روز برای آفتاب گرفتن يا شکار از لانه خارج شود.
لانه گورکن: لانه‌ای طولانی با تونل‌های پرپيچ و خم و چندین سوراخ خروجی دارد. طول راهرو تا محل لانه گاهی به 10 متر می‌رسد. لانه در طول چندین نسل حفظ شده و با گذشت زمان توسعه می‌يابد. لانه با علف، کاه، برگ‌ها یا خزها مفروش می‌شود و برای خواب زمستانی بسيار مناسب است. لانه را بسیار تمیز نگه می‌دارد و سطح آن را به وسیله مواد گیاهی مختلف می‌پوشاند، گاهی اوقات در صبح زود مواد بستر را جهت هوادهی از لانه بیرون آورده و ساعت‌ها آنها را در معرض هوا قرار می‌دهد. در اطراف لانه فضاهایی را جهت توالت، آفتاب گرفتن و زمین بازی ایجاد می‌کند.
گورکن‌ها حیوانات بسیار بازیگوشی هستند. در مناطق سردسیر زمستان‌ها برای مدتی طولانی در لانه می‌مانند و احتمالاً چند روزی به خواب زمستانی فرو می‌روند. رودک حیوان پر جراتی است. در مقابل حمله حیوانات بزرگ‌تر و حتی پلنگ با استفاده از فک و دندان‌های قوی‌اش به شدت آنها را گاز می‌گیرد و از خود به خوبی دفاع می‌کند. رودک‌هایی که در یک لانه زندگی می‌کنند دارای قلمرو مشترکی هستند و با هم از آن مواظبت و دفاع می‌کنند.